1. วิธีสอนโดยใช้การบรรยาย (Lectuer)

                 

 “….เป็นวิธีสอนที่อาศัยความสามารถของผู้สอนในการเรียบเรียงเนื้อหาสาระและการใช้เทคนิคในการถ่ายทอดเนื้อหาสาระให้น่าสนใจ…..”

                 1.1   ความหมาย

                    วิธีสอนโดยใช้การบรรยายคือกระบวนการที่ผู้สอนใช้ในการช่วยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้
ตามวัตถุประสงค์ที่กำหนด โดยการพูด บอก เล่า อธิบาย สิ่งที่ต้องการสอนแก่ผุ้เรียน ให้ผู้เรียนซักถาม
แล้วประเมินการเรียนรู้ของผู้เรียนด้วยวิธีใดวิธีหนึ่ง(ทิศนา แขมมณี, 2543, หน้า 7)

                 1.2   วัตถุประสงค์

                    วิธีสอนโดยใช้การบรรยายเป็นวิธีการที่มุ่งช่วยให้ผู้เรียนจำนวนมากได้เรียนรู้ เนื้อหาสาระ
หรือข้อความรู้จำนวนมากพร้อม ๆ กันได้ในเวลาที่จำกัด

                 1.3   องค์ประกอบสำคัญ (ที่ขาดไม่ได้) ของวิธีสอน

                          1.3.1  มีเนื้อหาสาระ หรือข้อความรู้ที่ต้องการให้ผู้เรียนได้เรียนรู้

                          1.3.2  มีการบรรยาย (พูด บอก เล่า อธิบาย)

                          1.3.3  มีผลการเรียนรู้ของผู้เรียนที่เกิดจากการบรรยาย

                 1.4    ขั้นตอนสำคัญ (ที่ขาดไม่ได้) ของการสอน

                          1.4.1  ผู้สอนเตรียมเนื้อสาระที่จะบรรยาย

                          1.4.2  ผู้สอนบรรยาย (พูด บอก เล่า อธิบาย) เนื้อหาสาระที่ต้องการให้ผู้เรียนได้เรียนรู้                        

                          1.4.3   ผู้สอนเปิดโอกาสให้ผู้เรียนซักถาม และประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียน

                1.5    เทคนิคและข้อเสนอแนะต่าง ๆ ในการใช้วิธีสอนโดยใช้การบรรยายให้มีประสิทธิภาพ

                          1.5.1   การเตรียมการบรรยาย

                        การบรรยายที่ดี ต้องอาศัยการเตรียมการที่ดี ผู้สอนจำเป็นต้องศึกษาเนื้อหาสาระที่จะบรรยายให้เข้าใจแจ่มแจ้ง หากพบว่ามีจุดใดที่ตนยังไม่เข้าใจแจ่มแจ้งหรือมีข้อสงสัย ควรศึกษาค้นคว้าให้กระจ่างก่อน ต่อจากนั้น ควรคัดเลือกว่าเนื้อหาสาระใดมีความจำเป็นหรือมีประโยชน์ต่อผู้เรียนของตนเพียงใด เนื้อหาใดไม่จำเป็นอาจตัดออก ต่อไปควรจัดลำดับเนื้อหาสาระว่า สิ่งใดควรพูดก่อน พูดหลัง และจะเชื่อมโยงกันอย่างไร ในเนื้อหาสาระแต่ละส่วนมีสาวนใดที่ยังคลุมเครือ ควรหาตัวอย่างประกอบ หรือควรใช้สื่อใดช่วย และควรหาเทคนิคในการนำเสนอสาระแต่ละส่วนให้น่าสนใจ ท้าทายความคิดและเข้าใจได้ง่าย ซึ่งอาจจะเป็นการใช้คำถามกระตุ้น หรือการเล่าประสบการณ์ที่แปลกใหม่ หรือนำเสนอปัญหาที่ท้าทายความคิดก่อนการบรรยายผู้สอนควรจะมีโครงร่าง(Outline)สำหรับการบรรยายและมีเอกสารประกอบการบรรยายแจกให้แก่ผู้เรียน

 

                    1.5.2   การบรรยาย

                  เมื่อเริ่มการบรรยาย ผู้บรรยายควรเร้าความสนใจของผู้เรียน และพยายามรักษาความสนใจนั้นให้คงอยู่ตลอดการบรรยายด้วยเทคนิคต่าง ๆ เช่น

                          1)การใช้ปัญหาเป็นสิ่งเร้า เช่น ใช้ข่าว เหตุการณ์สำคัญและกรณีตัวอย่างต่าง ๆ

                          2)การใช้การทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน เพื่อช่วยให้ผู้เรียนได้เห็นความสามารถของตนในเรื่องนั้น

                          3)การใช้สื่อประกอบ เช่นใช้แผ่นใส ภาพ สไลด์ เทปเสียง วีดีโอทัศน์ ภาพยนตร์  คอมพิวเตอร์ เป็นต้น

                          4)การใช้การซักถามประกอบการบรรยาย

                          5)การใช้กิจกรรมประกอบการบรรยาย เช่น การอภิปรายกลุ่มย่อย การสาธิต การแสดงบทบาทสมมติ   การเล่นเกม  การทดลองปฏิบัติ เป็นต้น

                          6)การยกตัวอย่างประกอบการอธิบาย

                          7)การใช้อารมณ์ขัน

                          8)การเปิดโอกาสให้ผู้ฟังซักถาม และแสดงความคิดเห็น

             1.5.3   การอภิปรายซักถาม และประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียน

                 ก่อนยุติการบรรยาย ผู้บรรยายควรสรุปสาระสำคัญของการบรรยายและควรเปิดโอกาสให้ผู้ฟังซักถามหรืออภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ต่อจากนั้นควรมีการทดสอบการเรียนรู้ของผู้เรียนในเรื่องที่บรรยายด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่น การสุ่มถามผู้เรียน หรือการให้ทำแบบทดสอบ เป็นต้น

         1.6 ข้อดีและข้อจำกัดของวิธีการสอนโดยใช้การบรรยาย

               1.6.1  ข้อดี

                  1)  เป็นวิธีสอนที่ใช้เวลาน้อย เมื่อเทียบกับวิธีสอนแบบอื่น ๆ

                  2)  เป็นวิธีสอนที่ใช้กับผู้เรียนจำนวนมากได้

                  3)  เป็นวิธีสอนที่สะดวก ไม่ยุ่งยาก

                  4)  เป็นวิธีสอนที่ถ่ายทอดเนื้อหาสาระได้มาก

              1.6.2   ข้อจำกัด

                  1)เป็นวิธีสอนที่ผู้เรียนมีบทบาทน้อย จึงอาจทำให้ผู้เรียนขาดความสนใจในการบรรยาย

                  2)เป็นวิธีสอนที่อาศัยความสามารถของผู้บรรยาย ถ้าผู้บรรยายไม่มีศิลปะในการบรรยายที่ดึงดูดใจผู้เรียน ผู้เรียนอาจขาดความสนใจ และถ้าผู้สอนขาดการเรียบเรียงเนื้อหาสาระอย่างเหมาะสม ผุ้เรียนอาจเกิดความไม่เข้าใจ และไม่สามารถซักถามได้ (ถ้าผู้บรรยายไม่เปิดโอกาส)

                  3)เป็นวิธีสอนที่ไม่สามารถสนองตอบความต้องการและความแตกต่างระหว่างบุคคล

ทิศนา  แขมณี    14 วิธีสอนสำหรับครูมืออาชีพ   บริษัท เท็กซ์ แอนด์ เจอร์นัล พับลิเคชั่น จำกัด

                กรุงเทพมหานคร   2543